14 марта 2026г. в г.Бишкек состоялось Учредительное собрание медиаторов Кыргызской Республики. Организаторами собрания выступило Министерство юстиции Кыргызской Республики, Республиканское сообщество Кыргызской Республики (РСМ)  при поддержке Европейского банка реконструкции и развития (ЕБРР) и Программы развития ООН. На съезде приняли участие медиаторы, депутаты Жогорку Кенеша, представители государственных органов и судебной системы, международные эксперты и партнеры.

     Целью съезда являлось создание Палаты медиаторов Кыргызской Республики, утверждение учредительных и внутренних нормативных документов, формирование органов управления Палаты и обсуждение стратегического шага для правовой системы — присоединения Кыргызстана к Конвенции ООН о международных мировых соглашениях, что позволит признавать результаты медиации на мировом уровне. К работе съезда также были приглашены руководитель МПЦ Жакупов Жандильда и координатор МПЦ Заманбекова Аида. Жакупов Ж. выступил с приветственным словом и выразил слова поддержки в такой исторический момент для медиаторов Кыргызстана. На открытии мероприятия с речью о медиации в Кыргызстане выступили Заместитель Министра юстиции КГ Казаков К.К., Региональный Директор представительства ЕБРР Айтен Рустамова, Постоянный Представитель ПРООН А.Соловьева, Председатель Ассоциации медиаторов тюркского мира Якуп Эрикел.

       На съезде были утверждены Устав Палаты медиаторов КГ, Кодекс профессиональной этики медиатора КГ, Положения о Совете Палаты медиаторов, о Ревизионной комиссии, а также Программа развития Палаты медиаторов на 2026-2028 годы.  Также были избраны члены Совета и Комиссий Палаты.

      Во второй половине Съезда тему присоединения Кыргызстана к Сингапурской конвенции по медиации раскрыла Аленкина Наталья Борисовна, кандидат юридических наук, международный эксперт. На панельной дискуссии на тему «Современные вызовы в профессиональной деятельности медиатора» выступили с презентациями международные эксперты из Азербайджана, Узбекистана, Турции. О проблемах казахстанской медиации рассказала в своей речи координатор МПЦ, тренер-медиатор Заманбекова Аида.

2025 жылғы 4 қараша күні «Халықаралық құқық қорғау орталығының» Республикалық қоғамдық бірлестігіндегі медиация орталығының жетекшісі, топ-менеджері, заңгер, психолог Заманбекова Аида Орысбайқызы ОСФ, КСжЖФ және Туризм және спорт менеджменті факультеттерінің 1-курс студенттерімен (қазақ және орыс бөлімдері, барлығы — 80 студент) «Медиацияның қазіргі Қазақстан қоғамындағы рөлі мен маңызы» тақырыбында қонақ дәрісін өткізді. Дәріс Әлеуметтік-гуманитарлық пәндер кафедрасының ұйымдастыруымен өтті (жауапты оқытушылар – з.ғ.к., қауымдастырылған профессор Самалдыкова З.М. және магистр, аға оқытушы Тебегенова Э.Т.).
Дәріс барысында медиацияның негізгі ұғымдары мен қағидаттары, оның артықшылықтары мен мүмкіндіктері, рәсімді жүргізу тәртібі, сондай-ақ әртүрлі дауларды шешудегі медиатордың рөлі қарастырылды.
Студенттер жоғары қызығушылық танытып, талқылауға белсенді қатысып, мазмұнды сұрақтар қойып, өз пікірлерін білдірді.

https://kazast.edu.kz/2025/11/%d0%bc%d0%b5%d0%b4%d0%b8%d0%b0%d1%86%d0%b8%d1%8f%d0%bd%d1%8b%d2%a3-%d2%9b%d0%b0%d0%b7%d1%96%d1%80%d0%b3%d1%96-%d2%9b%d0%b0%d0%b7%d0%b0%d2%9b%d1%81%d1%82%d0%b0%d0%bd-%d2%9b%d0%be%d2%93%d0%b0/ 

В августе 2025 года руководство МПЦ приглашено в качестве почетных гостей на Национальный форум медиаторов Кыргызстана, который собрал более 80 медиаторов со всей республики. Форум проходил в Доме отдыха в Бишкеке, включал в себя тренинги, физкультурные мероприятия, конкурсы и отдых. Руководитель Национального центра медиации – Кожоярова Гулсина Жолдошбековна. Кыргызстаном принята Концепция медиации, утвержденная Постановлением Правительства, которая закладывает новые возможности для медиации:

- создание единой палаты медиаторов.

-обязательное повышение квалификации медиаторов

-обязательное досудебное урегулирование по отдельным категориям споров и др.

В текущем году Кыргызстан председательствует в Центрально-Азиатском консорциуме медиаторов, который возглавляет Кожоярова Гулсина.

2025 жылдың шілде айында МПЦ басшылығының Грекия медиаторлар одағының төрағасы Петрос Зурдумиспен жұмыс кездесуі Афина қаласында (Грекия) өтті. Төрағаның айтуынша, Грекияда Медиация туралы заң 15 жыл бұрын қабылданған, ал 2019 жылдан бастап міндетті медиация енгізілген. Елде Әділет министрлігі аккредиттеген 4000 медиатор бар. Грекиядағы ADR Point медиация орталығы – алғашқы орталықтардың бірі, Еуроодақ тарапынан аккредиттелген. Осы жылдар ішінде медиация салалары кеңейді. Медиация азаматтық істерде, бизнес дауларда және банк дауларында қолданылады. Орталық медиаторлық қызмет көрсетеді, медиация бойынша тренингтер мен курстар өткізеді. Орталықтың жаттықтырушылары Гарвард, JAMS және басқа да мектептердің түлектері.

Грекияда азаматтық істер бойынша және 3 000 еуродан жоғары сомаға қатысты коммерциялық медиация бойынша сотқа талап қоюдан бұрын міндетті медиация өткізіледі. ЖКО істері медиацияға жатпайды. Алғашқы кеңес беру кездесуі 15 еуро тұрады, ал міндетті медиацияның құны 100 еуродан басталады. Медиация өткізу үшін тарап орталыққа өтініш береді, медиатор келіскен жағдайда басқа тарапқа ұсыныс жасалады. Егер келіссе, медиация жүргізіледі. Егер тарап медиатордан бас тартса, онда Әділет министрлігіне жүгінеді, сол жерден тізім бойынша кездейсоқ медиатор тағайындалады.

Өз кезегінде МПЦ басшысы Ж. Жакупов МПЦ туралы, оның құрылу тарихы, Медиация орталығының ашылуы және атқарылған жұмыстар жөнінде ақпарат ұсынды. Сондай-ақ Қазақстандағы медиация институты мен жүргізіліп жатқан жұмыстар туралы бөлісті.

Кездесу қатысушылары алдағы ынтымақтастық пен тәжірибе алмасу жөнінде келісімге келді.

В июле 2025 года состоялась рабочая встреча руководства МПЦ с Председателем Союза греческих медиаторов Petros Zourdoumis в Афинах (Греция). Из выступления Председателя Закон о медиации принят в Греции 15 лет назад, с 2019 года введена обязательная медиация. В Греции 4000 медиаторов, аккредитованных Министерством юстиции. Центр медиации Греции ADR Point является одним из первых в Греции, аккредитован Евросоюзом. За эти годы сферы медиации расширились. Медиация проводится по гражданским делам, бизнес-спорам и банковским спорам. Центр оказывает услуги медиаторов, проводит тренинги и курсы по медиации. Тренеры Центра – ученики Гарварда, JAMS и другие.

В Греции медиация обязательна до подачи иска в суд по гражданским делам и коммерческой медиации на сумму более 3 000 евро. ДТП не рассматривается медиативно. Первая консультативная встреча стоит 15 евро, стоимость обязательной медиации от 100 евро. Сторона направляет запрос в центр медиации на медиацию, если медиатор согласен, делается предложение другой стороне. В случае согласия медиация проводится. В случае отказа от медиатора сторона обращается в Минюст, где рандомно назначается медиатор из списка.

Руководитель МПЦ Жакупов Ж. в свою очередь презентовал информацию об МПЦ, истории создания, открытии Центра медиации МПЦ и проведенной работе. Он поделился информацией об институте медиации в Казахстане и проводимой работе.

Участники встречи договорились о дальнейшем сотрудничестве и обмене опытом.

2025 жылдың шілде айында МПЦ басшылығының Италиядағы ADR медиация орталығының жетекшісі Леонардо Дюрсомен жұмыс кездесуі Рим қаласында өтті. Орталықтың құрылғанына 27 жыл болды, ол 1998 жылдан бері 3 бағытта жұмыс істейді:

• Италияда және шетелде 16 тілде медиаторлық қызмет көрсету. Жыл сайын медиаторлар 7 000 медиация өткізеді, жалпы алғанда 100 мыңнан астам іс қаралған. Орталықтың әлем бойынша 65 кеңсесі бар. Италияның өзінде 150 медиатор жұмыс істейді.

• Медиация саласындағы сараптамалық жұмыс: кітап жазу, медиаторлардың жұмыс механизмдерін әзірлеуге көмек көрсету, Үкіметпен интеграция және т.б.

• Медиация мен келіссөздер бойынша мамандандырылған тренингтер өткізу, медиаторларды сертификаттау.

Леонардо Дюрсоның айтуынша, соңғы 2 жылда медиация істерінің саны артып келеді. Орталықтың дауларды реттеуге арналған жеке онлайн-платформасы бар, онда қаралған барлық істер сақталады. Медиатордың тегін кеңесі 15–20 минутқа созылады, ал 2 сағаттық жұмысы 250 еуро тұрады. Ең қиыны – тараптармен алғашқы кездесуді тағайындау. Италияда азаматтық істер бойынша медиация сотқа талап-арыз берер алдында міндетті түрде жүргізіледі.

Өз кезегінде МПЦ басшысы Жакупов Ж. МПЦ туралы, оның құрылу тарихы, Медиация орталығының ашылуы және атқарылған жұмыс туралы ақпарат ұсынды. Сондай-ақ Қазақстандағы медиация институты мен жүргізіліп жатқан жұмыс жөнінде бөлісті.

Кездесу қатысушылары алдағы ынтымақтастық және Меморандум әзірлеу жөнінде келісімге келді.